Lat upp høvuðsmeny

Broytingar

109 bytes tikin burtur, 5 ár síðan
s
ongin frágreiðing um rættingina
== Politikkur ==
[[Mynd:Matteo Renzi cropped.png|200px|thumbnail|[[Matteo Renzi]], forsætisráðharri síðan 22. feb. 2014.]]
Italia hevur verið ein einarstatur og parlamentariskt lýðveldi síðan 2. juni 1946, tá tey fóru burtur frá kongsríkinum sum stýrisformi, hetta hendi við einari fólkatkvøðu í 1946. Forsetin í Italia, sum í løtuni er [[Giorgio Napolitano]], sum hevur sitið síðnsíðin 2006, er hægsti myndugleiki í landinum. Forsetin er valdur í eitt 7-ára tíðarskeið av tjóðartinginum í Italia. Italia hevur eina skrivaða demokratiskafólkaræðiliga grundlóg, sum var úrslit av arbeiðinum hjá tí grundlógargevandi forsamlingini, ið arbeiddi við hesum frá 1946 til 1948, tað var ein samantvinnan av øllum anti-fasista kreftunum sum luttóku í at stríðnum fyri at berja niður Nazistar og Fasistar undir borgarakrígnum í Italia.<ref>Smyth, Howard McGaw [http://links.jstor.org/sici?sici=0043-4078(194809)1%3A3%3C205%3AIFFTTR%3E2.0.CO%3B2-O Italy: From Fascism to the Republic (1943–1946)] ''The Western Political Quarterly'' vol. 1 no. 3 (pp. 205–222), September 1948</ref>
[[Mynd:Presidente Napolitano.jpg|200px|thumbnail|[[Giorgio Napolitano]] hevur verið forseti síðan 15. mai 2006.]]
Italia hevur verið ein einarstatur og parlamentariskt lýðveldi síðan 2. juni 1946, tá tey fóru burtur frá kongsríkinum sum stýrisformi, hetta hendi við einari fólkatkvøðu í 1946. Forsetin í Italia, sum í løtuni er [[Giorgio Napolitano]], sum hevur sitið síðn 2006, er hægsti myndugleiki í landinum. Forsetin er valdur í eitt 7-ára tíðarskeið av tjóðartinginum í Italia. Italia hevur eina skrivaða demokratiska grundlóg, sum var úrslit av arbeiðinum hjá tí grundlógargevandi forsamlingini, ið arbeiddi við hesum frá 1946 til 1948, tað var ein samantvinnan av øllum anti-fasista kreftunum sum luttóku í at stríðnum fyri at berja niður Nazistar og Fasistar undir borgarakrígnum í Italia.<ref>Smyth, Howard McGaw [http://links.jstor.org/sici?sici=0043-4078(194809)1%3A3%3C205%3AIFFTTR%3E2.0.CO%3B2-O Italy: From Fascism to the Republic (1943–1946)] ''The Western Political Quarterly'' vol. 1 no. 3 (pp. 205–222), September 1948</ref>
 
=== Stjórn ===
 
Italia hevur eina parlamentariska stjórn, sum er grundað á proportionala atkvøðuskipan. Tjóðartingið (parlamentið) hevur tvey kømur: tey tvey húsini, Deputerkamarið (á enskum: Chamber of Deputies) (sum møtist í Palazzo Montecitorio) og Senatið (á enskum: Senate of the Republic), sum heldur til í Palazzo Madama. Hesi bæði kømurini hava líka stórt vald. Forsætisráðharrin, almenni Forsetin fyri Ráðharraráðið (President of the Council of Ministers / Presidente del Consiglio dei Ministri), er stjórnarleiðari. Forsætisráðharrin og stjórnin verða sett av Forsetanum fyri Lýðveldið, (President of the Republic), men má ígjøgnum álitisatkvøðuðgreiðslu í stjórnartinginum fyri at kunna taka við sessunum.
 
 
=== Fyrisitingarligar eindir ===
[[Mynd:Regionen in Italien beschriftet.png|250px|leftright|thumbnail|Kort yvir tær 20 regiónirnar í Italia.]]
Italia er býtt sundur í 20 fyrisitingarligar regiónir: