Munurin millum rættingarnar hjá "Ídnaðarsamfelagið"

ongin frágreiðing um rættingina
== Ídnaðarsamfelagið ==
 
Ídnaðarkollveltingin byrjaði í [[Ongland]]i mitt í 18. øld. Síðani spreiddist hon til [[Frakland]]s, [[Belgia]], Sveis og so spakuliga gjøgnum [[Evropa]] og at enda til [[AmerikaSveis]].
og so spakuliga gjøgnum [[Evropa]] og at enda til [[Amerika]].
 
=== Ídnaðarsamfelagið í Evropa ===
Undir ídnaðarkollveltingingini vóru umstøðurnar sera ringar hjá fólkið at liva í. Í [[Evropa]] livdu heili 20-40% av fólkinum í vesaldómi.
Tey gingu biddaragongd ella hildu til í fátækraheimum. Í 18. øld vóru 10% av fólkinum í [[Evropa]] biddarar. Nógv doyðu av
sjúkum, ið var ein avleiðing av ov vánaligari heilsu. Loyvt var at reka tey fátøku burtur og fara illa við teimum. Tey fátøku
vóru sett í sama bás sum brotsmenn og skøkjur, ið vóru sædd nógv niður á.
At eiga barn ógift var mangan ein vanlukka. Lítil og eingin møguleiki var at hava barnið, tí so var vandi fyri at missa arbeiðið. Einasta loysnin var at lata barnið frá sær, ella, vildi illa til, beina fyri tí. Nýføðingar vórðu ofta funnir deyðir úti á vegnum ella í kloakkum.
 
Eitt gott dømi um hvussu fólk høvdu tað tá, er bókin hjá [[Mark Twain]]; [[Oliver Twist]].
Hon snýr seg um ein drong, ið varð latin inn á eitt fátækrahús sum barn og livir eitt sera hart lív, sum fátækur. [[Mark Twain]] lýsir sera væl hvussu tað var at liva tá í tíðini.
 
=== Ídnaðar samfelagið í Føroyum ===
Í 18. øld var tað øgiliga vanligt at fólk máttu liva í neyð og hungri, meðan keypmenn og góðseigarar høvdu tað væl betri.
Í [[Føroyum]] vóru gjørdar ymiskar lógir fyri at bøta um fátækradømi. Eitt dømi er Trælalógin, sum kom í gildið í 1777. Hendan lógin segði, at um man var førur fyri at arbeiða, so skuldi man arbeiða, líka mikið hvussu fátækur man var. Trælalógin var ikki bara ein máti at bøta fyri fátækdømi, men eisini ein hjálp hjá bóndunum at fáa fleiri arbeiðsfólk. Tað var øgiliga vanligt at fólk reikaðu um landið fyri at bidda um ull og matvørur frá bóndunum. Men fyri at sleppa at bidda skuldi man hava eitt tryglarabræv frá fútanum, hetta brævið gav loyvi at bidda.
 
 
fólkini ikki skuldu arbeiða líka hart og leingi. Og eisini arbeiddi maskinurnar nógv skjótari enn fólk. Hetta hevur havt
við sær at vørur eru nógv bíligari at keypa. Alt hetta er sera gott fyri øll fátøk, men tó er tað minni gott fyri keypmenninar,
ið fáa minni fyri vørur sínar. Ígjøgnum ár og dag hava nógv fólk verið bangin um, at maskinur og "[[tólmenni]]" fara at taka leiklutin hjá fólki, ella, at alt verður gjørt fyri okkum. Hetta verður víst væl í filminum [[Wall-E]] har øll fólk sita í einum stóli, ið ger alt fyri teimum.
 
Niðurstøða.
Vit halda, at Ídnaðarkollveltingin hevur verið sera týdningarmikil fyri okkum, tí hon hevur gjørt heimin til tað, ið hann er í dag. Um alt hetta ikki var farið fram, so høvdu summi enn livað í svárari armóð.
3

rættingar